Wycena medalowa z punktacją CIC

Wycena trofeów łowieckich wg formuły CIC
Conseil Internationale de la Chasse

Obecnie kolekcjonowanie i prezentowanie trofeów łowieckich stanowi pochodną wszystkich aspektów kulturowych wzbogacanych o wymiar rywalizacji. Wraz z powstaniem międzynarodowych organizacji łowieckich przystąpiono do ujednolicenia kryteriów oceny trofeów myśliwskich tak, aby można było jednoznacznie określić ich hierarchię.

Już pierwsze pokazy i wystawy trofeów łowieckich wskazały potrzebę porównań i możliwości uszeregowania prezentowanych eksponatów. W końcu XIX wieku w Austrii oraz w Anglii przedstawiono pierwsze formuły, które miały zapewnić obiektywne wartościowanie porównywanych trofeów. Jednak te pierwsze próby nie zostały upowszechnione i w 1910 roku na wystawie w Wiedniu trofea w dalszym ciągu były oceniane tylko na podstawie odczuć i wrażeń, jakie wywoływały na organizatorach.

W ramach założonej w 1930 roku Międzynarodowej Rady Łowieckiej – Conseil Internationale de la Chasse (CIC), na kolejnym jej kongresie w Warszawie (1934 r.) powołano Komisję Trofeów i Wystaw, której zadaniem było opracowanie formuł wycen dla poszczególnych trofeów. Obecnie Międzynarodowa Rada Łowiecka i Ochrony Zwierzyny (Conseil Internationale de la Chasse et de la Conservation du Gibier)stała się organizacją zrzeszającą krajowe związki myśliwych z Europy i innych kontynentów, a wspomniana komisja przybrała nazwę Komisji Wystaw i Trofeów. Jej zadaniem jest określanie celów i zasad wystaw łowieckich oraz precyzowanie i udoskonalanie istniejących formuł wyceny trofeów.

W 1952 roku na kongresie CIC w Madrycie zaakceptowano i opublikowano formuły wycen, a w 1974 roku dokonano istotnej modyfikacji wyceny poroży jeleni sika i przyjęto koncepcję wyceny rosoch łosi o formie „badylarzy”. Inicjatorem i głównym autorem tej formuły był nasz znakomity ekspert w tej dziedzinie Ignacy Stachowiak.

1978 roku Międzynarodowa Rada Łowiecka i Ochrony Zwierzyny zaakceptowała formułę wyceny urożenia żubrów, a w 1991 roku przyjęto formuły wyceny czaszek lisów, jenotów i borsuków.

Naczelną zasadą wszystkich istniejących formuł jest dopuszczenie do wyceny trofeów uznanych za normalne dla danego gatunku, natomiast wszystkie trofea o anormalnej budowie pozostają poza klasyfikacją.

Formuły wycen trofeów opracowane przez CIC charakteryzują się tym, że na finalną ocenę składają punkty wynikające z pomiarów różnych cech trofeów (np. długość, obwód, masa oraz cech ocenianych organoleptycznie (np. barwa, uperlenie, zakończenia, wygięcie). Zależnie od rodzaju trofeum cechy pomiarowe przemnażane są przez współczynniki i w ten sposób uzyskiwana jest liczba punktów za konkretną cechę. Natomiast dla cech organoleptycznych, które siłą rzeczy są ocenami subiektywnymi, wyznaczone są przedziału punktowe, np. od 0 do 4 dla barwy parostków lub od 0 do 2 dla
zakończenia odnóg w wieńcach, i tylko w przedziale ocenia się wartość tych cech. W organoleptycznej ocenie skór drapieżników cechy oceniane są w przedziałach punktowych, np. od 0 do 5% czy do 10% lub 15%. Następnie przyznaną ocenę wyrażoną w procentach mnoży się przez iloczyn długości i szerokości skóry i w ten sposób otrzymujemy wartość punktową za daną cechę.

Następną cechą formuł europejskich (CIC) jest stosowanie potrąceń (odejmowanie punktów) za dysproporcje w budowie, niedorozwój bądź brak niektórych elementów budowy trofeów. Formuły wycen poszczególnych trofeów są tak skonstruowane, że aż 80-95 % ostatecznej liczby punktów pochodzi za cechy pomiarowe, reszta zaś za cechy organoleptyczne. W formułach wycen CIC wyjątkami są wyceny czaszek drapieżników i poroży Jelena sika, ponieważ w tych przypadkach nie występują cechy oceniane organoleptycznie.

Wśród cech pomiarowych stosuje się różne współczynniki i w efekcie niektóre z nich mają największe znaczenie dla ostatecznej wyceny. W formule wyceny oręży punkty za szerokość szabel mają stanowić 60-80 % ostatecznej wyceny. W formule wyceny parostków taką samą cechą jest objętość (40-50 % ogólnej liczby punktów), a w wieńcach, długość tyk. Dla każdego rodzaju trofeów wyznaczono przedziały punktowe, według których trofeum jest kwalifikowane do medalu brązowego, srebrnego lub złotego.

Według regulaminu Komisji Wystaw i Trofeów Międzynarodowej Rady łowiectwa i Ochrony Zwierzyny do 1996 roku za ostateczne wyceny dla wszystkich trofeów były uznawane te, które zostały dokonane przez komisję powołaną przez CIC i składającej się z jej członków i ekspertów. Natomiast od 1996 r. krajowe komisje mają uprawnienia do ostatecznej wyceny trofeów brązowych i srebrnych, a trofea złoto medalowe muszą być weryfikowane przez powołaną przez CIC. Trofea wyceniane wg tych zasad są ujmowane w katalogach opatrzonych logo CIC i wyceny nie podlegają weryfikacji.

Formuły wycen trofeów CIC, czyli europejskie są najstarsze. Poza Europą występują inne formuły wyceny: zasada Safari Club International – SCI; na kontynencie północno-amerykańskim Bon and Crockett Club – BCC; w Nowej Zelandii i Australii metoda Douglasa.

Pomiary urożenia żubra

 

Urożenie żubra (Bison bona sus L., 1758)

Pomiary rosoch łosia

Rosochy łosia (Alces alces L., 1758)

Pomiary wieńca jelenia

Pomiary wieńca jelenia sika

Pomiary łopat daniela

Pomiary parostków rogacza

Pomiary trofeum muflona

Arkusz pomiarów czaszek drapieżników

Arkusz pomiarów skóry wilka

Pomiary skóry rysia

Pomiary skóry żbika